Is het waar?

Tijdens mijn opleiding kreeg ik lessen pediatrie van kinderarts Howard Berger.

Hij bezat een (in deze tijd bij artsen zeldzame) combinatie van intelligentie, kennis, humor én bescheidenheid over wat de moderne geneeskunde brengt op het gebied van gezondheid. 

Howard gaf les in iets waar ik dagelijks profijt van heb - inzicht in hoe simpel 'gezondheid' is, en hoe complex tegelijk.

Hij zei altijd vrolijk dat het bij baby's in wezen heel simpel was en inzichtelijk te maken viel met twee plaatjes: een wastafel en een rietje.

Alleen - hoe meer je dat ging begrijpen, hoe complexer het werd.

Dat is op meer vlakken in het leven zo, niet waar?

Een paar zinnen heb ik altijd bij me - op een papier met 'basisprincipes bij het opstellen van een differentiaal diagnose en het kiezen voor het juiste beleid'.

Bovenaan dit papier staat:

“Vraag jezelf altijd af of de informatie waar je over beschikt (op basis van anamnese, lichamelijk onderzoek, nader onderzoek) juist is.

Dus de eerste vraag die je stelt is:

Is het waar?"

Ik zie een groeiende kloof tussen hoe zwangerschap en bevallen - en de problemen die daarbij kunnen ontstaan - in brede kring wordt benaderd, en hoe ik het in mijn werk van elke dag te zien krijg. 

Constant ‘op alert’ zijn, met ja-maars en wat-nou-als, lijkt hinderlijk en zelfs absurd bij dat wat ik zie:

dat de meeste vrouwen geheel op eigen kracht bevallen -

en hoe meer ze ongehinderd hun gang kunnen gaan, hoe beter dat gaat.

De paradox is dus net zo groot als die kloof; hoe groter de slag om de arm die ík neem op het vertrouwen dat dingen goed zullen gaan, hoe groter mijn bijdrage kan zijn aan het op spanning zetten van die goede uitkomst. Want wat is nou nog ‘ongehinderd’?

Als een vrouw gecontroleerd wordt, door mij, door apparaten, is het dan aan het eind van de rit dankzij die apparaten en controle geweest dat zij en haar kind het er levend vanaf hebben gebracht? 

Wat nou als dat niet waar is? 

Dat het niet 'dankzij' is - maar 'ondanks'?

Is het waar?

Het verontrust me dat regelgeving rondom ‘richtlijnen’ de mogelijkheid om hier openlijk vraagtekens bij te zetten eerder ontmoedigt dan toejuicht. 

Je bent een goede zorgverlener als je op de hoogte bent van de laatste inzichten en je er aan houdt. 

Maar dat er bij het verkrijgen van die ‘laatste inzichten’ misschien wel helemaal niet de goede vragen zijn gesteld, of dat er uit is gegaan van veronderstellingen die in de basis onjuist zijn, gebaseerd op dingen die in wezen onbegrepen zijn - wie wil dat nog hardop zeggen?

Wat nu?

Een geboortehuis is net zo thuis als een gevangenis thuis is

Gevangenissen moeten in vroeger eeuwen nare oorden geweest zijn.
Donkere druipende kerkers, met een hoog tralieraampje. 
Beschimmeld brood, ratten, een ketting aan de muur.


Gevangenissen zijn niet meer zo, althans, niet in ons beschaafde Nederland.
Er mag zonlicht binnenkomen, je hebt een eigen douche en wc, je mag je kamer inrichten zoals jij dat wilt.


Ik stel voor om dat nare woord 'gevangenis' te vervangen door 'tijdelijk verplaatst thuis' - tenslotte is het dat toch?


Lees even met me mee, een citaat uit het laatste nummer van een krantje (www.nataal.nl) dat alle verloskundigen ongevraagd op de mat krijgen.


"Thuis bevallen of in een ziekenhuis? Een combinatie van beide is tegenwoordig mogelijk. Vrouwen kunnen bevallen in een geboortecentrum, in een huiselijke, rustgevende omgeving(....). Alles is gericht op de wensen en verwachtingen van de cliënt. Een bevalling in een geboortecentrum vervangt de poliklinische bevalling. Het is een verplaatste thuisbevalling(...)."


En trala, een stukje verder in het artikel komt de echte aap uit de mouw. Het gaat niet alleen om de vervanging van de poliklinische bevalling, het gaat in toenemende mate om de vervanging van de thuisbevalling! Als voorbeeld komt de situatie in Zeeland aan de orde. Daar werd door centralisatie de afstand tot een ziekenhuis groter dan de meeste verloskundigen veilig achtten en krijgen vrouwen op veel plaatsen het advies om poliklinisch te bevallen.


Steeds meer vrouwen worden richting een ziekenhuis gedirigeerd voor hun bevalling. Maar omdat wij verloskundigen heel goed weten hoeveel slechter een vrouw bevalt als je haar durante partu gaat verplaatsen, zeker als dat naar een ziekenhuisomgeving is, gaan we het naar de buitenwereld toe hebben over een 'verplaatste thuisbevalling' en doen we net, alsof die in de plaats gaat komen van de poliklinische bevalling, en niet in de plaats van een thuisbevalling. Sussen we zo ons geweten?


De gynaecologen en de regering denken na over het adviseren van een verplaatste thuisbevalling voor elke primi.
Ook mijn eigen beroepsgroep toont zich creatief in het aanboren van markt voor verplaatste thuisbevallingen, onder het mom van 'risico's' (zie eerdere blogs voor voorbeelden).


Wat een volksverlakkerij is dit!
Zeeziek word ik ervan - en elke dag meer, omdat ik zo veel collega's tegenkom die best gevoelig zijn voor de aantrekkingskracht van geboortehuizen.

Alsof de essentie van thuis bevallen iets te maken heeft met een rustgevende omgeving of met 'huiselijkheid'!

Als het zo is dat we als beroepsgroep de thuisbevalling er aan willen geven en dat om goede redenen is, so be it. 

Maar is het dan fair om er een draai aan te geven zoals die nu in dit artikel gegeven wordt? Een bevalling in een geboortehuis is natuurlijk heel wat anders dan gevangen worden gehouden - maar thuis ben je NIET!

Thuis, daar ben je thuis. Daar ben jij de baas. Daar gaan de dingen zoals jij dat wilt. Daar sluit je de hele wereld buiten. Daar hangt jouw geur. Daar is jouw eigen bed. Daar is je eigen wc en jouw spullen en daar weet jij precies waar alles staat. Daar bepaal jij wie er binnenkomt en wie niet.

Tot voor kort waren wij vroedvrouwen in Nederland waakhonden als het ging om het behoud van de thuisbevalling, precies om deze redenen.

En gelukkig zijn er nog vele vroedvrouwen die in het belang van thuis kunnen bevallen geloven.

En ben je een andere mening toegedaan, prima, laten we praten. Maar wel graag met open vizier, want een bevalling in een geboortehuis synoniem maken met een thuisbevalling, dat is politieke praat die, in elk geval bij mij, leidt tot verdenking van een verborgen agenda naar vrouwen toe. Ik zou niet weten waar dat goed voor was!

Rebekka.

Château Migraine

"De zwangere en haar partner hebben de mogelijkheid de eigen verantwoordelijkheid te nemen. Zij hebben een keuze om te beslissen over het begeleidingstraject en de plaats van bevallen, voor zover medisch verantwoord." (cursief van mij)

Deze alinea komt uit het nieuwste concept-visiedocument van de NVOG. 

Mijn beroepsorganisatie raadt aan om voorlopig niet te reageren op dit concept. Wat mij betreft mag het nog wat sterker; ik zou willen voorstellen om er niet alleen 'voorlopig' niet op te reageren, maar zelfs helemáál niet. Als de NVOG serieus genomen wil worden als partner om mee te denken over vernieuwingen in de geboortezorg, dan moeten ze met iets beters aankomen dan met dit concept - wát een aanfluiting. En nog slecht onderbouwd ook. Lang leve de academisering!


Bovenstaand citaat heb ik er toch even uitgelicht, omdat het een goed voorbeeld is van waar ik zo over struikel als het gaat over macht. Een golf aan vragen roept het bij me op - schrik niet, je krijgt er hieronder als lezer een flinke plens van over je heen.


Eigen verantwoordelijkheid?

Tot de voordeur dus! Of, zoals hierboven staat: 'mits medisch verantwoord'! 
En om te weten wat dat is, medisch verantwoord, moet je een 'deskundige' zijn. En 'deskundig', wanneer ben je dat? Tsja... 
Dat kleine bijzinnetje zet alles wat ervoor staat toch in een compleet ander licht?


Waar heb ik keuze in als zwangere? In wie mij zorg gaat verlenen? Hoe vaak ik voor controle kom? Wat er gecontroleerd wordt? 
En als ik in een ziekenhuis kom voor een klinische bevalling, waar ligt mijn verantwoordelijkheid dan? Waar mag ik voor kiezen? Voor continu registratie dan wel intermitterend? Of ik bijgestimuleerd word? Of ik mag douchen? Of het infuus in mijn linker- of in mijn rechterarm gaat? Of ik vegetarisch of met vlees te eten krijg? Mits het 'medisch verantwoord' is natuurlijk!


Om terug te komen op m'n laatste stuk over macht - wat als een zwangere een keuze maakt die niet 'medisch verantwoord' is naar het idee van haar zorgverlener? Wat moet een zorgverlener dan doen? Haar onder druk zetten? Haar bang maken? Eén lijn trekken met álle andere zorgverleners, een blok vormen? (dat wordt in datzelfde visiedocument trouwens als oplossing bedacht; zorgverleners door bindenden protocollen verplichten allemaal dezelfde adviezen te geven.) De zwangere buiten de deur zetten? Haar voor de duur van de behandeling ontoerekeningsvatbaar laten verklaren? En als het gevaar het ongeboren kind betreft - het AMK melden? Haar voor de duur van de behandeling uit de ouderlijke macht laten zetten?


Maar wacht even hoor. Zijn we wel zeker van onze zaak? Doen wij zorgverleners echt wat we pretenderen? Houden we de dood buiten de deur? Weten wij wat goed is voor iemand anders? Hebben wij op grond van onze professie het recht om beslissingen te nemen die diep in de privacy van iemand anders ingrijpen?
Op grond van welke argumenten hebben we dat?
En weten we wel zeker dat we hier goed mee doen? Hoeveel problemen veroorzaken onze interventies zelf? En wat voor schade brengen we eigenlijk toe door vrouwen massaal bang te maken? Angst voor complicaties, angst voor risicofactoren op complicaties...

Levert dat een positieve bijdrage aan het welbevinden van een vrouw? Wordt ze daar gelukkiger van?

Bestaat dat eigenlijk wel, dat vrouwen hun ongeboren kind willens en wetens in gevaar brengen? Zou het meestal niet veel complexer zijn dan dat? 


Het is een rookgordijn, deze zogenaamde zorgvernieuwing zoals die voortvloeit uit het rapport 'Een Goed Begin'. Een rookgordijn waar veel achter schuil gaat, dat niet aan de orde lijkt komt in de prachtige teksten die er nu worden gepubliceerd.

Bijvoorbeeld - dat we bang zijn. Al die deskundigen, die ook maar gewoon mensen zijn, die vaak heel wat meer narigheid hebben gezien dan de meeste mensen, terwijl ze maar weinig ondersteuning krijgen om hier mee om te gaan; die hebben last van hun eigen angst. Dus regelen we nog maar eens een testje - 'voor de zekerheid'. Voor wiens zekerheid?


Zou het totaal ontbreken van de eigen regie van vrouwen over hun eigen zorgproces, zoals dat in het huidige systeem het geval is, niet eerder een risicofactor zijn dan dat het vrouwen goed doet? 

Wordt het niet eens tijd om te gaan kijken wat we eigenlijk nog verstaan onder 'autonomie' en wat dat ons waard is? En naar wat er nog meer kan bijdragen aan het welbevinden van vrouwen, behalve de zekerheid dat we er alles aan doen om ervoor te zorgen dat ze geen risico's loopt? 

Zorgvernieuwing 2011: oude wijn in nieuwe zakken. De fles ziet er mooi uit, maar je krijgt er een enorme kater van....

van 'vertrouwen' naar 'risico-inschatting'?

Een in verloskundeland invloedrijk iemand zei een tijdje terug: 'we maken als maatschappij een verschuiving door van 'vertrouwen' naar 'risico-inschatting'. 


Laat ik er niet omheen draaien - in de verloskunde wordt veelvuldig gebruik gemaakt van macht.
De macht van de kennis en de mogelijkheden die dat geeft met 'minder deskundigen'.
De macht van de bezwering; een vrouw die zwanger is of bevalt is kwetsbaar - niets is zeker als het over de uitkomst gaat. We willen maar wat graag iets in handen hebben om een gevoel van controle te krijgen op een proces waar we maar weinig controle over hebben.
En daar vloeit uit voort: de macht van de positie; als een zwangere iets van een zorgverlener nodig heeft, kan ze er maar zo een pakket extra's bij op de koop toe krijgen.
En letterlijk, de macht van de situatie; een vrouw die bevalt verkeert meestal in omstandigheden waarin ze min of meer is overgeleverd aan de mensen om haar heen.
Ik denk dat er vele andere voorbeelden te bedenken zijn van machtsgebruik door zorgverleners. T zijn tenslotte mensen. Maar dat machtsgebruik van zorgverleners lijkt vrijwel altijd volkomen legaal, of in elk geval 'gerechtvaardigd' - in het belang van de gezondheid van de moeder of het leven van het ongeboren kind. Wat mij betreft wordt het hoog tijd dat daar grote vraagtekens bij geplaatst worden.


Hoe langer ik me ermee bezig hou, hoe meer ik denk:
macht gebruiken zou NIET moeten mogen.
Verloskundigen zijn dan wel 'kundig', maar ze weten daarmee NIET wat het beste is voor de vrouw die tegenover ze zit.
Ze weten wel wat 'best evidence' is, maar dat geeft ze NIET het recht om deze vrouw onder druk te zetten zich te voegen naar deze inzichten.
Niet, niet, niet.


En ja, dat leidt soms tot een situatie waarin het niet duidelijk is wat er moet gebeuren. Waarin je als zorgverlener de controle verliest. Namelijk als de vrouw tegenover je, om wat voor reden dan ook, iets anders wil dan jij als zorgverlener. Als er een nieuwe studie uitkomt waaruit blijkt, dat de kans op complicaties bij de moeder kleiner is als je eerder inleidt bij een hoge bloeddruk (ik trek een eerder gebruikt voorbeeld maar weer uit de kast), dan zegt dat over het te voeren beleid NOG NIETS.
Je kunt het adviseren, je kunt uitgebreid uitleggen om welke risico's het gaat, en als het even kan vooral ook: wat het absolute risico is voor deze mevrouw. 
Vervolgens moet je er, als het aan mij ligt, als zorgverlener op vertrouwen dat de zwangere, als ze deze info heeft, een keus zal maken in die in het belang is van haarzelf en haar kind. En voor de ene vrouw zal dat zijn: het advies volgen. En voor sommigen: van inleiding afzien, of vooralsnog van inleiding afzien, of wat dan ook.


Als er nu een innerlijke 'ja maar' in je opkomt: hoera! 
Want die is waardevol - om iets wijzer te worden over 'angst'. 
Wat nou als... 
Maar, zoals ik Hannah Dahlen heb horen zeggen: 'Who's fear is it, anyway'?
Sinds wanneer is het wijsheid om de vrouw tegenover je te belasten (of besturen) met je eigen angst? Sinds wanneer is het wijsheid om te denken dat als jij bang bent, zij dat ook zou moeten zijn? Gaat onze deskundigheid zo ver?


Je kunt als zorgverlener een goeie poging doen om het onderwerp angst te omzeilen met 'risico-inschattingen' als kompas. Maar voor je het weet heb je daar veel macht bij nodig.
Als je wilt afzien van macht gebruiken komt het aan op: vertrouwen. Vrouwen vertrouwen.


Dat verdienen ze.

Macht en bescheidenheid

In 1990 ben ik, bij 33 weken zwangerschap, bevallen van een dochter. 
Ik moest persen, drie keer op een wee. Ik lag in de beensteunen, op een dwarsbed. De verloskundige zei tegen me, dat ze bij de volgende wee een knip ging geven (het gangbare idee was toen, dat een prematuur kind de druk van de bekkenbodem nog niet goed kon hebben en verhoogde kans had op een hersenbloeding). 
Ik riep: NEE!!!!!
De verloskundige keek me streng aan en zei: 'Wil je soms dat je kindje dood gaat?'
Ik heb nog iets gestameld als 'chantage', maar heb me laten knippen. Veel andere opties had ik ook niet in die setting, je springt niet zomaar van een dwarsbed uit beensteunen! Ik had geen seconde bedacht dat ik een knip moest krijgen, tot het moment dat de verloskundige hem aankondigde.


Macht.


Als vroedvrouw ben ik er pas goed achtergekomen hoe ver dit gaat. 
Vrouwen zijn tot alles, werkelijk alles, bereid, als dit in het belang is van hun kind. 
Ze laten zich op hun buik porren, zachthandig, hardhandig - en als een verloskundige of arts ze daarbij pijn doet, laten ze dat gebeuren. 
Ze laten zich inleiden. Om velerlei redenen. Ze laten zich inwendig onderzoeken en beoordelen, soms wel door drie, vier, vijf verschillende mensen. Wildvreemde mensen vaak. En als het pijn doet, verdragen ze dat. 
Ze laten zich in het belang van hun kind in hun beweging beperken, bijvoorbeeld door een infuus of een CTG, en verdragen de last die dat geeft. Ze puffen en zuchten persdrang weg als ze nog niet mogen persen. Ze persen zichzelf een rood oog als ze wèl moeten persen. Ze gaan op hun rug liggen en pakken hun benen. Ze laten in zich knippen. Ze laten het toe dat een baby via een keizersnede uit hun buik wordt gehaald.
En dit alles, alles, in het vertrouwen dat de zorgverlener haar deze dingen laat doen of ondergaan in het belang van haarzelf of haar kind. En zo de dood buiten de deur weet te houden.
Vrouwen, wát een sterke mensen zijn het - moeten het zijn.


Inmiddels weten we al lang, dat het geen zin heeft om vrouwen die prematuur bevallen een knip te geven.
En dat drie keer persen op een wee meer kans geeft op foetale nood.
En dat het niet goed is om een vrouw te dwingen op haar rug te liggen, zowel niet voor de moeder als voor het kind.


Het is me er natuurlijk niet om te doen in retrospectief mijn gelijk te halen over m'n eigen beval-ervaringen.
Maar wèl vind ik het een glashelder voorbeeld van hoe een verloskundige macht kan gebruiken voor het eigen bestwil van de tegenstribbelende cliënt.
En geeft het een mogelijke verklaring waarom ik zo gebiologeerd ben door dat aspect in de zorg: macht.


Wetenschappelijke inzichten zijn voortdurend in beweging en zijn aan 'mode' onderhevig.
Het is bijzonder lastig om met stelligheid te beweren dat iets 'waar' is - als je bijvoorbeeld niet knipt, gaat de baby dan dood? Of is daar alleen een kans op? En hoe groot is die kans dan? 
Wat mij betreft is grote bescheidenheid geboden bij het inzetten van 'moderne inzichten' om vrouwen tot dingen te verplichten die ze liever niet willen.

Als ze akkoord zijn, zijn ze akkoord.

Maar wat als ze niet akkoord zijn?

Is het eigenlijk ooit gerechtvaardigd om macht te gebruiken in deze setting?
Of kan het ook anders?


Wordt vervolgd.

Moet, macht, moed...

Dat 'moeten'!!
En dan vervolgens - de macht...




He machteloze
       ga je mee


          de macht
                 lozen




(Een Loesje tekst uit eind jaren tachtig)


Wordt vervolgd!

wat moet, vervolg

Een gynaecoloog zegt: 'morgen gaan we je inleiden'. De zwangere belt haar familie op en zegt: 'morgen moet ik worden ingeleid'. Over dat soort 'moeten' ging mijn vorige stukje.
'Moeten' en 'mogen' dus, in een setting waar het over 'adviseren' en 'willen' zou behoren te gaan. Althans, als je je als zorgverlener aan de wet wilt houden, de WGBO, want die is daar heel duidelijk over: een cliënt moet zo objectief mogelijk worden ingelicht over de voorgestelde behandeling, inclusief de voor- en nadelen en eventuele alternatieven, en vervolgens de ruimte krijgen hier zelf een beslissing in te nemen. Jawel. 


Nou gaat 'moeten' natuurlijk over meer dan over wettelijke plicht of niet - 'moeten' gaat ook over wie de baas is, of over na te komen afspraken.


Kinderen 'moeten' dingen van hun ouders, hun kamer opruimen, of hun huiswerk maken. Dat heeft meestal opvoedkundige bedoelingen.


Volwassenen kunnen ook zeggen: ik 'moet' naar mijn werk. Dat moet natuurlijk helemaal niet, maar het kan zijn dat je je baan kwijtraakt als je niet gaat. 
Bij deze vorm van 'moeten' kun je dit woord net zo goed vervangen door 'willen'. Je hebt een keus gemaakt en daar horen gevolgen bij.
Best een bijzondere manier van formuleren, dat we dan gewend zijn het woord 'moeten' te gebruiken. 
'Ik moet nu echt weg' (want ik wil graag op tijd komen en anders kom ik te laat), ook zoiets met 'moeten'. 
Het is het verwoorden van een gevoel van 'plicht', van verantwoordelijkheid (en dus van dat je je aan de afspraken wilt houden) en van 'noodzaak'. 
Volgens mij is dit heel geregeld voor mensen zelf, en tussen mensen onderling, best een troebel gedoe, het door elkaar gehaspel van 'moeten' en 'willen'. En lang niet altijd per ongeluk.


Meestal, als je terloops iets als: 'echt?' zegt tegen iemand die 'moet' worden ingeleid, krijg je wel reactie terug als: 'nou ja, het 'moet' niet, maar ik weet het anders ook niet'. Of: 'het is het beste voor de baby', iets waaruit in elk geval blijkt dat diegene wel weet dat het niet 'wettelijk' verplicht is - maar zich wél wil conformeren.


Ben je een goede burger in onze maatschappij, dan kon dat wel eens inhouden dat je geacht wordt naar de zorgverlener te luisteren - die zal het wel het beste weten. Een cliënt die willens en wetens tegen doktersadvies in gaat, hoeft doorgaans op niet veel begrip van haar omgeving te rekenen!
En laten we wel wezen, je gaat niet voor niks naar een arts, daar ga je heen om raad. Het lijkt op zich logisch om, als je dan raad krijgt, die op te volgen. Anders had je niet hoeven gaan.


Maar volgens mij gaat deze redenering voorbij aan hoe complex een zorgproces kan zijn. 
Des te meer, nu onze zorg in toenemende mate werkt met 'standaarden'. Deze standaarden zijn als leidraad bedoeld voor werken volgens de meest recente inzichten - maar worden als je niet oplet gebruikt als leidraad voor het in te zetten zorgproces. 
Een 'standaard' als basis voor werken volgens 'best evidence', en wat de leidraad moet zijn voor het zorgproces - dat zijn verschillende dingen! 
Een voorbeeld.
De 'hypitat' studie concludeert dat, bij een zwangerschapshypertensie, inleiden bij 37 weken kosteneffectiever is en leidt tot minder complicaties bij de moeder dan afwachten. Nou zit er iemand tegenover je met een hypertensie. In haar vorige zwangerschap is ze zonder problemen 40 weken geworden. En beviel spontaan van een 'gezond' kind. Dan zou het kunnen zijn dat afwachten, net als de vorige keer, in haar geval is waar ze de voorkeur aan geeft boven het inleid-protocol. Ik durf wel te beweren dat aan deze optie momenteel massaal voorbij wordt gegaan. Of dat ze onder druk wordt gezet, bijvoorbeeld met de mededeling dat het 'niet voorspeld kan worden' of er complicaties zullen ontstaan. Terwijl haar absolute risico op complicaties zeer klein is.  (Over protocollen heb ik al eens wat over geschreven in 'de protocollen en het strakke t-shirt' .)


En daarmee is een probleem dat in de jaren '60 al aan de orde kwam nog net zo actueel als toen: de machtsverhouding tussen zorgverlener en cliënt, waarbij het 'moeten' totaal voorbij kan gaan aan het 'willen', als de zorgverlener zich niet aan de WGBO houdt. 
En daar kan een mens behoorlijk mee in de problemen komen. Want vroedvrouwen zijn geen ouders over hun cliënten - en cliënten zijn al helemaal geen kinderen - integendeel, dat zijn de ouders-to-be! En toch menen veel vroedvrouwen vaak wel degelijk te weten wat 'het beste' is voor hun cliënten, en zijn er bovendien niet vies van om wat druk te gebruiken om dat 'beste' doorgang te laten vinden.
(Ook het huidige politieke klimaat is hier niet vies van trouwens..)


Ingewikkelde business!
Ik ben er vóór om die machtsverhouding scherp voor ogen te houden, want wat je in het vizier hebt, dat 'overvalt' je niet. Doe je dat niet, dan kan 'moeten' echt als 'moeten' werken in plaats van als vervangwoord voor 'willen'. 
Dit gegeven bagatelliseren - ik vind het linke soep.

Voor je het weet loop je mensen te vangen in het web van 'mogen' en 'moeten' (je mag niet meer naar huis, je mag niet meer van je bed af, je moet worden ingeleid, een knip, oxytocine, van de baarkruk, uit bad, etc etc).
En dat heeft met empowerment helemaal niks van doen.


Wordt vervolgd...

wat moet

'Mag thuis bevallen'
stond er vroeger wel eens in een digitaal memo van een zwangere in m'n vorige praktijk.
Dan hadden we het er met elkaar over gehad; bijvoorbeeld als iemand ruim gevloeid had bij een vorige bevalling en bij de huidige zwangerschap aangaf thuis te willen bevallen.
We bedoelden dan eigenlijk: wij durven het aan.
En eerlijk waar, als we het niet aandurfden, dan betekende dat: geen thuisbevalling voor die zwangere. 


Ander voorbeeld.
Zwangeren vertellen me geregeld dat ze op 'de cursus' horen dat ze eventueel wel op de baarkruk 'mogen' van hun verloskundige, maar dat ze dan misschien als het hoofdje bijna geboren wordt er weer af 'moeten'.
(de argumentatie hierbij ligt vaak op het vlak van: grotere kans op inscheuren, grotere kans op bloedverlies, argumenten die niet altijd makkelijk door zwangeren op validiteit te checken zijn, maar wel indruk maken).


Ik ken vrouwen die in bad wilden bevallen maar dat niet 'mochten' van hun verloskundige.
En ik ken er die oxytocine 'moesten' na de geboorte van hun kind. Alle vrouwen die in de tweede lijn bevallen krijgen oxytocine na de geboorte van hun kind. Daar krijgen ze zelden een keus in.
Zo kunnen we nog wel even doorgaan, hier zijn veel voorbeelden van te vinden.


Dit 'mogen' en 'moeten', daar speelt heel wat bij mee. Vandaag een aanzet om hier wat over te schrijven - waarbij vast van het een het ander komt en voor je het weet staat er: 'wordt vervolgd...'


'Mogen' en 'moeten' bij volwassenen gaat over: wie bepaalt.
Zijn er wetten voor op de baarkruk 'mogen' bevallen versus op bed 'moeten' bevallen, of in bad 'mogen' bevallen versus uit bad 'moeten' komen? Nee natuurlijk. 
Wél is het (gelukkig) in de (grond-)wet vastgelegd dat een vrouw (en natuurlijk ook een man) in Nederland vrij is om te beschikken over haar (zijn) eigen lichaam.
Dat betekent onder andere concreet, dat haar geen behandeling 'verplicht' kan worden. (tenzij ze niet 'wils-bekwaam' is, maar dat is wel zo'n ingewikkeld onderwerp, dat leg ik tot nader orde aan de kant...) 
Als ze nee zegt, is het nee. Toch? Nou...niet als het gaat om behandel-adviezen door verloskundigen of artsen...


Meestal zal een zwangere, als ze bijvoorbeeld een advies krijgt om in het ziekenhuis te bevallen, dit advies willen opvolgen. Hopelijk doet ze dit dan omdat ze overtuigd is van de argumenten waaróm dat in haar geval beter is dan thuisblijven - en zijn deze argumenten voorzien van deugdelijke onderbouwing.
Maar in de praktijk zie je al sinds jaar en dag, dat communicatief gezien zowel de zorgverlener als de zwangere niet veel boodschap lijken te hebben aan de regel: advies en 'informed consent'. De verloskundige zegt niet snel: 'je bent serotien, dus ik adviseer je om de bevalling in te laten leiden, met die en die argumenten'. En de zwangere zegt ook niet: 'ik heb nagedacht over dit advies, en ik heb besloten het op te volgen'. Of tenminste, zo gaat dat bijna nooit. Welnee. De verloskundige zegt: 'Je bent serotien. Je wordt overgedragen aan de gynaecoloog en je 'mag' niet meer thuis bevallen. Hè ja meid, jammer hè, ik kan me héél goed voorstellen dat je teleurgesteld bent. Maar het is écht veiliger voor je kindje.' En na het bezoek aan de gynaecoloog belt de vrouw haar familie op en zegt: 'ik 'mag' niet meer thuis bevallen en ik 'moet' worden ingeleid'. 


En zo zullen zwangeren ook, als ze niet op de baarkruk of in bad 'mogen', zich meestal hierbij neerleggen.

Of deze oplossing van wel of niet 'mogen' een mooie is, of een wettelijk toegestane, dat is nog maar de vraag. 

Wordt vervolgd!
Rebekka.

Boven bevallen!

De telefoon gaat. Een zwangere aan de lijn met een paar vragen. Ze heeft de intake-ster van haar kraamzorginstelling langs gehad en zou er 'bijna bang' van worden...
Deze had namelijk bij haar geïnformeerd of ze wel boven 'mocht' bevallen van haar verloskundige (dat ben ik). Dat 'mocht' namelijk tegenwoordig van heel veel verloskundigen niet meer, zei ze, en dus leek het haar een goed idee dat de zwangere dat bij mij checkte.
De zwangere, die een heerlijk Zuid-Hollands accent heeft, zei: 'nou, je hebt t er nooit met me over gehad...hoe zit dat?' (ze zei ook nog: 'in Leiden beviel ik op een flat, daar werd nooit moeilijk over gedaan!' Maar dat was een jaar of acht geleden, ik vrees dat ook daar de tijden inmiddels veranderd zijn.)
We hebben er om gelachen en ik heb haar wat verteld over wat ik hieronder ook vertel, maar achteraf kon ik er wel om huilen - om het massale verlies van vertrouwen wat, ook hierbij weer, scherp aan het licht komt.


De redenering is als volgt: stel dat een vrouw boven bevalt en ze krijgt een fluxus en je wilt insturen. Stel dat ze dan zelf niet meer in staat is om van de trap te komen. Dan moet ze getild. Dat is vervelend. En dan krijg je bovendien moppers van de broeders van de ambulance, want die 'mogen' niet meer tillen.
Dus is het beter als bevallen op de begane grond gebeurt (en zijn ook bovenwoningen verdacht).


Ok dan.
Daar hebben we de calamiteiten weer. Je bent een goede verloskundige, als je te allen tijde alert bent op calamiteiten en ze het liefst vóór bent. 
Nou wil ik zeer zeker niet beweren dat een goede vroedvrouw geen weet moet hebben van de mogelijkheid van calamiteiten. 
Vertrouwen durven hebben is dan ook heel wat anders dan je kop in het zand steken.
Maar vrouwen restricties opleggen, in hun eigen huis nota bene, van waar ze wél en waar ze niet mogen bevallen - het raakt kant nog wal.
En heeft een component die de bovengenoemde zwangere direct benoemt: - je introduceert er angst mee, 'ik zou er bijna bang van worden' - zonder dat ook maar enigszins is aangetoond dat dit terecht is! Én terwijl op velerlei wijze wél is aangetoond dat angst een emotie is die we slecht kunnen gebruiken bij een baring.


Ja, het is heel naar als een vrouw een fluxus krijgt en nog collabeert ook. En dan de trap af moet. 
En ja, het is heel naar als het dan zo zou zijn dat ambulanceverpleegkundigen tilhulp weigeren. Maar dat zou dan wat mij betreft betekenen, dat die ambulanceverpleegkundigen onvoldoende op de hoogte zijn van het belang van de vrijheid voor een barende om in haar eigen huis een plek te zoeken waar ze zich prettig voelt! En dat vroedvrouwen hun 'buffer-'functie dus serieuzer moeten nemen, onder andere door dit aan ambulanceverpleegkundigen duidelijk te maken. Dit soort organisatorische zaken moet de zwángere niet, door middel van beperkende maatregelen, op hoeven te lossen, dat moeten de zorgverleners doen!


Ik zou er voor zijn dat we op zo'n manier onze zorg organiseren, dat we een vrouw zonder al te veel poeha van de trap helpen, als ze dat zelf niet kan. En het 'probleem' niet groter maken dan het is.
Want de meeste vrouwen krijgen geen fluxus. En van de groep die wel te ruim vloeit, hoeft echt niet iedereen naar het ziekenhuis.
Maar vrouwen verplichten op de begane grond te bevallen, al dat 'moeten' en 'mogen', is misschien wel 'goed bedoeld', maar doet ondertussen niets anders dan vrijheid inperken. En die vrijheid, die is mij een groot goed. 
Bovendien 'voedt' dit soort restricties onze angst in plaats van onze moed, en dat leidt slechts tot verlies van vertrouwen. 
Maar dan is alles verloren, want zonder vertrouwen geen leven...

in vulva afkocheren

In m'n vorige stukje ben ik begonnen over 'ontwikkelen' en kwam zo onder andere bij het doorknippen van de navelstreng als het hoofdje van de baby al wel, maar het lijfje nog niet geboren is.


Ik hoopte tot voor niet zo heel lang geleden dat 'in de vulva afkocheren' vrijwel nooit meer gebeurde. 
Dat studenten verloskunde geadviseerd krijgen dit NIET te doen, met uitleg erbij waarom niet. Ik heb het ze nog niet gevraagd trouwens, ben wel benieuwd.


Maar wie schetste mijn verbazing.
Een paar maanden geleden, om precies te zijn op 10 oktober vorig jaar, stond er een artikel in het NRC handelsblad: "Bevallen moet vooral bevallen". Het artikel ging over het recht op vrije pijnbestrijding voor vrouwen. En over de voors en tegens van pijnbestrijding. Er stond een grote foto midden in het artikel. Een vrouw ligt min of meer plat op haar rug met haar benen in beensteunen. Ze omvat zelf met beide handen het lijfje van haar kind, dat vrijwel geboren is; de beentjes zitten nog in haar. Er hangt een kocher tegen het been van de vrouw, aan de navelstreng die vlak erlangs doorgeknipt is.
Mijn eerste gedachte vond ik achteraf zelf nogal grappig. Ik dacht: hè? is dit in scène gezet? Alsof ze de baby even een stukje teruggestopt hadden voor de foto, nadat het eerst een tijdje bij moeder gelegen had, aangezien de navelstreng al door was geknipt.
Ach nee, sukkel, natuurlijk niet.  - de navelstreng moet al doorgeknipt zijn voor het kind geboren was. 
De foto oogt verder trouwens totaal niet stressvol. Niks hoor, er is kennelijk 'gewoon' in vulva afgekocherd.


Het gebeurt dus nog, zelfs in 2010.


Wat is het idee?
Als de navelstreng strak om de hals van een kind zit, lukt het niet om hem te 'vieren' en over het achterhoofd heen te schuiven. Om te beginnen moet degene die 'in de vulva afkochert' dus het idee hebben dat dit nodig is om te doen.
Maar lukt dit niet, dan zullen de schouders van de baby ofwel geboren moeten worden terwijl de navelstreng 'mee' gaat, ofwel de schouders glijden tussen die lus van de navelstreng door naar buiten. Dat zal bij een hele strakke omstrengeling niet snel gebeuren.
Kennelijk is er dus sprake van een veronderstelling, dat het mogelijk is dat de geboorte wordt belemmerd door die navelstreng.


Moet ik vrezen dat er nog altijd een hele serie zorgverleners rondloopt, die deze veronderstelling voor waar heeft aangenomen?
Dat is ongetwijfeld met goede bedoelingen, nog gestoeld op de overtuiging dat de natuur dusdanig wreed is dat het maar goed is dat er tegenwoordig een hoog opgeleid iemand paraat is op het moment dat de baby geboren wordt, om dat laatste stuk in goede banen te leiden...
(ook weer een apart stukje waard trouwens, de bizarre nadruk op de uitdrijving als het om een geboorte van een kind gaat. Dat is het moment waarop de dingen pas echt goed mis kunnen gaan kennelijk. In elk geval: vrouwen worden en masse alleen gelaten (of tegenwoordig onder de goede zorg van een kraamverzorgster) tijdens de ontsluiting, maar krijgt ze persdrang en is de vroedvrouw nog niet aanwezig, berg je dan maar! Met gierende banden komt zij aangereden!)


Hm. 
Ik schat dat zo'n beetje de helft van de kinderen de navelstreng om de hals heeft ten tijde van de geboorte.
Gloria Lemay, een Amerikaanse vroedvrouw, vindt dat een goed idee van baby's: als ie om de hals zit, kan hij niet gauw 'uitzakken'... Ik vind dat wel een mooie suggestie.


Laten we even terzijde leggen of het wel eens een probleem is dat de navelstreng om de hals zit, want dat is ook weer een onderwerp wat een apart stukje waard is (dat zeg ik vaker).


Laat ik me beperken tot de vraag of het Waar is dat een omstrengeling de geboorte van een kind kan belemmeren.
Ik zou zeggen: het lijkt me zeer, zeer onwaarschijnlijk.
Een vrouw hoort natuurlijk niet op haar rug te liggen als de baby naar buiten komt, tenzij ze dat echt heel, heel graag wil. En al helemaal niet op een dwarsbed in de beensteunen.
Vervolgens krijgt ze, als omstanders zich tenminste onthouden van aanmoediging, 'neem-een-hap-lucht' en 'kun je nog een keer?' en dergelijke, vanzelf onbedwingbare zin om te persen en als ze louter die zin volgt, dan komt de baby naar buiten. 
Als een vrouw staat, zit, hurkt, of knielt, is het vrijwel onmogelijk om te voelen naar een omstrengeling.
Dat betekent wat mij betreft dan ook: daar moet je dus niet naar voelen! 


Kan het kwaad als er in de vulva al is afgekocherd dan?
Zeer zeker kan dat kwaad.
Je hoeft maar twee minuten op PubMed te zoeken om er het een en ander over te vinden, bijvoorbeeld:


hier

en hier

Die laatste is een grote review, het eerste een abstract van een artikel uit de NTvG uit 2008.
De voordelen zijn dusdanig, dat er geen spoor twijfel over bestaat. 
De nadelen laten zich daaruit herleiden, voor zover ze niet genoemd staan.
Juist als een kind in niet zo'n goede conditie ter wereld komt, is het intact laten van de navelstreng van groot belang.
En dan hebben we het nog niet eens gehad over de blauwe plekken die je een kind kunt bezorgen met die kochers in de buurt van het gezichtje, brr..


Mijn suggestie zou zijn: als wij vroedvrouwen nou eens als basis-uitgangspunt onszelf en anderen aanleren dat er pas geknipt mag worden in de navelstreng als de placenta er is, dan kan ook de vaardigheid 'in vulva afkocheren' in de antiekkast!  

'lege artis ontwikkelen'

Wij leren in onze opleiding 'lege artis ontwikkelen'. 'Lege artis' betekent 'volgens de regelen der kunst', dus zoiets als: op ambachtelijke wijze. 
'Ontwikkelen' betekent bij ons vroedvrouwen: de geboorte van de baby begeleiden, met name de geboorte van de schouders.
Lege artis ontwikkelen lijkt in ogen van sommigen haast een noodzakelijke handeling om de geboorte van een baby op veilige manier te laten plaatsvinden. Veilig in de zin van: zo snel mogelijk voor de baby en zo schadevrij mogelijk voor de moeder.


Dat heb ik altijd ergens wat vreemd gevonden, dat de natuur dat zo had bedacht, dat er een ander bij een barende moet zijn om bij de daadwerkelijke geboorte van het lijfje van haar kind te 'helpen'. Maar ik heb het een tijd lang zelf zo gedaan, nou ja min of meer.
De geboorte van het hoofdje gaat spontaan. Tenzij een technisch ingesteld iemand een apparaat uitvindt om al 'inwendig' aan het hoofd te kunnen trekken - daar zijn er in het verleden meerdere van uitgevonden, de meeste inmiddels in de antiekkast beland vanwege de immense schade die het lijf van de vrouw ermee opliep - maar de vacuümpomp wordt dagelijks gebruikt in alle ziekenhuizen ter wereld. Zo'n vacuüm is trouwens ook niet mis, maar dat is een ander verhaal voor een ander blog.
Als het hoofdje er eenmaal is, dan begint het echte werk, wat een vroedvrouw dus 'lege artis' dient te volbrengen.
Eerst draait het hoofdje een kwartslag, de 'uitwendige spildraai'; de baby kijkt dan met de neus naar een van de benen van de moeder.
Ondertussen hoort de vroedvrouw te voelen of de navelstreng om het nekje van de baby ligt. Zo ja, dan dient ze te proberen of ze die kan vieren en over het achterhoofd heen af kan schuiven. Lukt dat niet, dan laat ze de navelstreng zitten. Mocht de geboorte van de baby vervolgens op enig moment stagneren en lijkt dit aan de navelstreng te liggen, dan wordt ze geacht om 'in de vulva af te kocheren', wat betekent dat ze twee klemmen op de navelstreng zet en tussen die klemmen de navelstreng doorknipt. 
Dat van die navelstreng laat ik even terzijde liggen. Dit is namelijk ook wel een blogje apart waard. (Laat me vast noemen dat ik, zowel in m'n opleiding als sinds ik zelfstandig aan het werk ben, nog nooit in de vulva heb afgekocherd.) 
O ja, officieel hoort de vroedvrouw vervolgens het mondje en neusje van de baby af te vegen met een steriel gaasje.
En dan begint de klus. Het hoofdje van de baby dient 'bipariëtaal' te worden omvat. Dat betekent met je ene hand langs de ene zijkant van het hoofdje, met je andere hand langs de andere zijkant. En dan hoort de vroedvrouw, door voorzichtig naar de rug-kant van de vrouw te drukken, de voorste schouder (dus die aan de kant van het schaambeen van de barende) als eerste geboren te laten worden, terwijl ze de vrouw aanspoort om te persen. En als die schouder in het zicht is, moet ze door middel van het naar voren/boven bewegen van het hoofdje, de achterste schouder geboren laten worden.
Als die schouder ook zichtbaar is, dient de vroedvrouw het kind met de pinken onder de oksels 'aan te haken' en de rest van het lijfje volgt vanzelf.
Klaar is Kees.
Deze handelingen dienen natuurlijk terwijl de vrouw op bed ligt plaats te vinden.
Wat nou als het niet lukt om de voorste schouder geboren te laten worden? Dat is ook weer stof voor minstens één blog, dus dat laat ik ook even voor wat het is.
Als het per ongeluk zo is dat een vrouw zó snel bevalt dat er geen vroedvrouw bij aanwezig is, dan is de kans groot dat de partner van de moeder van diverse mensen te horen krijgt: dus jij moest het doen!! De meeste mensen hebben het idee dat een vroedvrouw 'iets' 'moet doen' als het hoofdje geboren is - dus dat zal vader dan wel hebben 'moeten' doen...


Wat ik hiermee wil zeggen:
deze hele serie handelingen zou wat mij betreft diezelfde antiekkast in mogen als zijnde 'obsoleet'.
Het is niet waar.
Het is zelfs riskant om aan het hoofdje te trekken, al doe je het maar zachtjes, en vrijwel altijd volstrekt onnodig.
Om te beginnen gaan vrouwen echt bijna nooit op hun rug liggen voor de daadwerkelijke geboorte van hun kind, tenzij je ze 'stuurt' of ze denken dat het zo hoort. En deze serie handelingen is vrijwel niet te volbrengen als een vrouw staat, zit, knielt of hurkt.
Maar vooral: als je niets doet, komt de baby ook!
Echt waar!
En mij valt dan bijvoorbeeld op, dat het, als je je handen thuis houdt, bijna altijd de 'achterste' schouder is die 'eerst' geboren wordt, helemaal niet de voorste! 
Dus wat hebben we nou al die eeuwen staan doen?


Het 'werk' van een vroedvrouw is volkomen doordrenkt geraakt met 'handelen', veelal geïnspireerd vanuit de tijd dat medici zich met barenden zijn gaan bezighouden.
Ik ben gefascineerd door het proces van geboorte bij de mens. Van spontane geboorte. En ik kan maar niet geloven dat daar standaard iemand iets bij moet 'doen', iemand anders dan de moeder en haar kind.

waanzin op de wadden...

Ik mailde vanmiddag wat heen en weer met een voormalige klant uit onze praktijk.
Ze is een 'echte' eilander.
Ze begrijpt niets van het besluit dat vrouwen niet meer thuis mogen bevallen op Terschelling of op Vlieland.
Haar moeder, die op Terschelling woont, begrijpt er ook niets van. Naar haar weten is er de afgelopen veertig jaar nog geen moeder of kind in de problemen gekomen als gevolg van de afstand tot de wal.
Nou heb ik dit natuurlijk zelf niet onderzocht en dus onvoldoende kennis van zaken.


Maar wat ik wél weet is dat er geen enkele aanwijzing is dat een toename van het aantal poliklinische bevallingen landelijk gaat leiden tot een daling van de baby-sterfte.


Én wat ik wel weet, is dat er door mensen op de eilanden grote waarde wordt gehecht aan het 'eilander' zijn.


Toch lees ik tot dusver weinig verzet. 'Het is niet anders', zag ik op de voorkant van de Telegraaf...


Het is WEL anders!
Eind vorig jaar nog heeft het Europese Hof voor de mensenrechten bepaald, dat vrouwen de mogelijkheid moeten hebben om thuis te bevallen. Zorgverleners moeten dit faciliteren.
Dat betekent heel wat anders dan met drol-redeneringen aankomen om zich er onderuit te draaien. Het woord 'veiligheid' is een prachtige om iedereen die protesteert mee de mond te snoeren.


Wat is hier aan de hand? Wat is de reden dat vrouwen en masse onder druk worden gezet om in een ziekenhuis te bevallen?


Hoe kan het bestaan dat het klimaat in Nederland zó is geworden dat het gros van de zorgverleners zich laat intimideren door politici en vice versa?
Hoe kan het zijn dat 'veiligheid' een dusdanig toverwoord is geworden en medici dermate gezaghebbend, dat 'leken' zich braaf naar de wal gaan laten vervoeren omwille van de 'veiligheid'?


Terwijl dat pure, grote, volstrekte KOLDER is?


Wat is hier aan de hand?
Gaat het over geld? Gaat het over macht? Gaat het over mannen versus vrouwen? Wie het weet, mag het zeggen, maar een troebel watertje is het!


Wat kunnen vrouwen hier tegen doen?
Om te beginnen: als je van je stuk bent, of toch even twijfelt....zou er dan toch iets in zitten?....zie ik iets over het hoofd? - is wat ik wil zeggen: je zou het haast gaan denken hè. Maar vervolgens - heb ik er een groot vertrouwen in dat veel vrouwen 'ergens' ook 'weten' dat het niet waar kan zijn, dat er iets niet klopt, alleen het is zo moeilijk om aan te geven Wat precies niet klopt. En bovendien word je als vrouw geraakt op je kwetsbaarste stuk - het welzijn van je ongeboren kind.


Er moet wél iets gebeuren.
We kunnen rechtop gaan staan en 'NEE' zeggen. Nee, hiermee zijn we niet akkoord. Nee, we gaan wat doen in plaats van in onmacht weg te zakken.


Aan elke vrouw op Terschelling of Vlieland die op het eiland had willen bevallen en nu niet meer 'mag':
Je rechten worden om oneigenlijke redenen geschonden. Er is geen enkel bewijs dat dit in jouw belang is of in dat van je kind. In wiens belang het wel is weet ik niet goed, maar: 
Wat er in mijn macht ligt is om te beginnen wat mijn eigen handen kunnen doen en dus; bel of mail me als je een vroedvrouw zoekt die het prima vindt als jij thuis wil bevallen. 
We gaan een oplossing vinden!

Hobbyclub

Ik kreeg via de mail een opmerking van een collega, dat wij verloskundigen ons moeten opstellen als professionals, omdat we anders als hobbyclub worden beschouwd en ook zo worden behandeld.
Verder had ze moeite met het woord 'vroedvrouw'.


De term 'hobbyclub', die heb ik eerder langs horen komen in de discussie over de positie van verloskundigen, vooral hoe de media ons neerzet.


Hoe zit dat, met 'professional' versus 'hobbyclub'?


Even denken. Enerzijds heb je de timmerman. "Een timmerman is een vakman (die een opleiding houtbewerking heeft gevolgd)", staat er op Wikipedia. (Overigens is de rest van de tekst over timmermannen lezenswaardig; je hebt vele specialismen).
Een vakman dus, een professional. 
Anderzijds heb je doe-het-zelvers. Die timmeren ook wat af, maar doen dit in hun vrije tijd, als hobby, en niet voor de kost. 'Echte' timmermannen staan vast geregeld met hun hoofd te schudden over de creatieve oplossingen voor bouwproblemen die doe-het-zelvers hebben weten te bedenken. 
Doe-het-zelvers kunnen bekwaam genoeg zijn, maar professionals heten ze nooit bij het uitoefenen van hun hobby.


Wat maakt ons tot vakvrouwen, wat tot hobbyisten?


(Terzijde. Het beroep timmerman heet nog altijd 'timmerman', ook al zijn er ongetwijfeld een heel aantal vrouwelijke timmerlieden. Het argument om de term 'vroedvrouw' maar helemaal overboord te gooien omdat het sneu is voor de mannelijke vroedlieden onder ons, vind ik niet zo'n sterke. Dit item zou wat mij betreft op een 'timmermannen-manier' mogen worden opgelost. Gewoon handhaven die naam dus.)


Wanneer zijn wij 'professionals'? 
Feitelijk gaat dit hele blog over deze vraag - waar ligt de kern van ons vak?


Vroedvrouw of gynaecoloog - dat zijn wat mij betreft twee totaal verschillende beroepen. Vroedvrouwen worden hobbyisten, als ze zich gaan bezighouden met 'gynaecologenwerk'. Net zoals gynaecologen hobbyisten worden, als ze zich bezig houden met 'vroedvrouwenwerk'. 
Dat betekent niet dat er geen delen zijn van het ambacht 'gynaecoloog' waar een vroedvrouw zich prima verdienstelijk in kan maken. En het betekent ook niet dat er geen delen zijn van het ambacht 'vroedvrouw' waar een gynaecoloog best goed in kan zijn. Er is nou eenmaal overlap. 
Maar niet elke man met een hamer is een timmerman. 'Professional'....dat is een heel ander verhaal.


Wij krijgen in de media het etiket 'hobbyclub' terecht opgeplakt, als we ons ambacht niet helder weten te concretiseren en het teveel willen laten lijken op het ambacht 'gynaecoloog'.
Dat is eeuwig zonde, want het ambacht 'verloskundige/vroedvrouw' is van bijzonder grote waarde, welke naam je ook wilt gebruiken. 
Als wij niet als hobbyclub willen worden behandeld, moeten we zien onze eigen beroepsidentiteit stevig terug in het zadel te helpen. 
Daar varen moeders en kinderen wel bij.


Rebekka Visser, vroedvrouw.